Verkenning van systeemverandering: een datagedreven blik op outdoor early learning in de praktijk

Leren naar buiten brengen: herdenken van vroegschoolse educatie

De manier waarop jonge kinderen leren, vormt hun ontwikkeling én hun relatie met de wereld om hen heen. Meestal gebeurt dat leren binnen. Maar wat als het Schotse onderwijssysteem ervoor kiest om juist naar buiten te gaan, de natuur in? Nature-based Early Learning and Childcare (ELC) – natuurgericht leren en spelen voor peuters – geeft kinderen de ruimte om belangrijke levensvaardigheden te ontwikkelen, een duurzame band met de natuur op te bouwen en als mens tot bloei te komen. Maar zo’n verschuiving gaat verder dan een schooltuin aanleggen. Het raakt alles: het werk van docenten, de inrichting van ruimtes, de inzet van middelen en de manier waarop gezinnen betrokken zijn.

Hoe cruciale factoren samenhangen in outdoor ELC

Dr. Claudia Zucca onderzocht samen met een team onderwijsonderzoekers van de SPHSU MRC/CSO aan de Universiteit van Glasgow hoe outdoor ELC vorm krijgt in Schotland. Hun centrale vraag: hoe breng je verandering aan in een complex systeem als het onderwijs, en hoe maak je de effecten daarvan zichtbaar?

Om dat te begrijpen werkten ze direct met mensen uit de praktijk: schoolleiders en pedagogisch medewerkers die dagelijks met jonge kinderen werken. In workshops brachten zij samen de belangrijkste factoren in kaart die buitenspelen beïnvloeden – van het weer en personeelsplanning tot het zelfvertrouwen van opvoeders en de mindset van ouders.

Het team gebruikte Group Model Building en Causal Loop Diagrams om deze factoren en hun onderlinge relaties visueel te maken. Met netwerk­analyse kregen ze zicht op het geheel: hoe 42 verschillende factoren met elkaar verweven zijn, en welke knoppen je kunt draaien om echt iets in beweging te zetten.

Causal Loop Diagram, ©Datory

Kleine ingrepen, groot effect

Uit deze complexe netwerkkaart kwamen zes zogeheten ‘leverage points’ naar voren: plekken in het systeem waar een kleine, gerichte interventie grote impact kan hebben. Denk aan het trainen van medewerkers zodat zij zich buiten zekerder voelen, of het bouwen aan een cultuur waarin buiten leren als waardevol wordt gezien, in plaats van als risicovol.

Voor beleidsmakers, scholen en gemeenschappen die willen starten met outdoor ELC biedt dit houvast: waar begin je, en wat maakt echt verschil?

Voordelen van nature-based play. ©Datory

Van sociale wetenschap naar systeemdenken

Voor Claudia brengt dit project twee werelden samen: sociale wetenschappen en data-analyse. Met een achtergrond in computationele politicologie en een fascinatie voor netwerktheorie ziet zij data science als een manier om taaie, maatschappelijke vraagstukken aan te pakken.

“Deze methodes geven mensen handvatten om verandering te begrijpen,” zegt ze. “Niet van bovenaf, maar vanuit hun eigen ervaring.”

Onderzoek met impact

Daar staat JADS voor: datagedreven inzichten die er in de praktijk toe doen. Door professionele ervaring te vertalen naar een gestructureerd model biedt dit onderzoek een concreet hulpmiddel voor iedereen die werkt aan het herontwerpen van vroegschoolse systemen. Een stap richting beter onderbouwde keuzes – gebaseerd op inzicht in hoe alles samenhangt.

Infographic

Bekijk en deel het onderzoek via de infographic die onze partner Datory ontwikkelde.